Components of Good Governance
اجزای حکمرانی خوب
The essential principles and components that make up good governance
§3.1 — Rule of Law
حاکمیت قانونEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Rule of law
حاکمیت قانون
Hakemiyat-e qanun
No one is above the law
هیچکس بالاتر از قانون نیست
Hichkas bala-tar az qanun nist
Equal protection under the law
حمایت برابر در برابر قانون
Hemayat-e barabar dar barabar-e qanun
Due process of law
رعایت آیین دادرسی قانونی
Re'ayat-e ayin-e dadrasi-ye qanuni
An independent judiciary
قوه قضاییه مستقل
Qovveh-ye qazaiyeh-ye mostaqel
Laws must be clear, publicized, and stable
قوانین باید واضح، اعلام شده و باثبات باشند
Qavanin bayad vazeh, e'lam shodeh va ba-sabat bashand
The law applies equally to all citizens
قانون به طور برابر برای همه شهروندان اعمال میشود
Qanun be towr-e barabar baraye hame-ye shahrvandan e'mal mishavad
Access to justice
دسترسی به عدالت
Dastresi be edalat
Legal certainty protects individual rights
قطعیت حقوقی از حقوق فردی محافظت میکند
Qat'iyat-e hoquqi az hoquq-e fardi mohafezat mikonad
Arbitrary power is the enemy of justice
قدرت خودسرانه دشمن عدالت است
Qodrat-e khodsar-aneh doshman-e edalat ast
§3.2 — Separation of Powers
تفکیک قواEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Separation of powers
تفکیک قوا
Tafkik-e qova
The legislative branch makes laws
قوه مقننه قوانین را وضع میکند
Qovveh-ye moqanneneh qavanin ra vaz' mikonad
The executive branch enforces laws
قوه مجریه قوانین را اجرا میکند
Qovveh-ye mojriyeh qavanin ra ejra mikonad
The judicial branch interprets laws
قوه قضاییه قوانین را تفسیر میکند
Qovveh-ye qazaiyeh qavanin ra tafsir mikonad
Checks and balances
نظارت و توازن
Nezarat va tavazun
No single branch should hold absolute power
هیچ قوهای نباید قدرت مطلق داشته باشد
Hich qovveh-i nabayad qodrat-e motlaq dashteh bashad
Each branch limits the power of the others
هر قوه قدرت قوای دیگر را محدود میکند
Har qovveh qodrat-e qova-ye digar ra mahdud mikonad
Power tends to corrupt; absolute power corrupts absolutely
قدرت به فساد گرایش دارد؛ قدرت مطلق مطلقاً فاسد میکند
Qodrat be fasad gerayesh darad; qodrat-e motlaq motlaqan fased mikonad
A constitutional court reviews the constitutionality of laws
دادگاه قانون اساسی قانونی بودن قوانین را بررسی میکند
Dadgah-e qanun-e asasi qanuni budan-e qavanin ra barresi mikonad
Impeachment is a check on executive power
استیضاح نوعی نظارت بر قدرت اجرایی است
Estizah now'i nezarat bar qodrat-e ejrayi ast
§3.3 — Democracy and Representation
دموکراسی و نمایندگیEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Democracy
دموکراسی / مردمسالاری
Demokrasi / Mardom-salari
Government of the people, by the people, for the people
حکومت مردم، به دست مردم، برای مردم
Hokumat-e mardom, be dast-e mardom, baraye mardom
Free and fair elections
انتخابات آزاد و عادلانه
Entekhabat-e azad va adelaneh
Universal suffrage
حق رأی عمومی
Haqq-e ra'y-e omumi
The consent of the governed
رضایت حکومتشوندگان
Rezayat-e hokumat-shavandegan
Representative government
حکومت نمایندگی
Hokumat-e namayandegi
Direct democracy allows citizens to vote on laws
دموکراسی مستقیم به شهروندان اجازه رأی دادن به قوانین میدهد
Demokrasi-ye mostaghim be shahrvandan ejazeh-ye ra'y dadan be qavanin midahad
A referendum is a public vote on a specific issue
همهپرسی رأی عمومی درباره یک مسئله خاص است
Hameh-porsi ra'y-e omumi darbareh-ye yek mas'aleh-ye khas ast
Political parties represent different viewpoints in a democracy
احزاب سیاسی نمایانگر دیدگاههای مختلف در دموکراسی هستند
Ahzab-e siyasi namayangar-e didgah-haye mokhtalef dar demokrasi hastand
The majority rules, but minority rights are protected
اکثریت حکومت میکند، اما حقوق اقلیت محافظت میشود
Aksariyat hokumat mikonad, amma hoquq-e aqalliyat mohafezat mishavad
§3.4 — Human Rights and Civil Liberties
حقوق بشر و آزادیهای مدنیEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Human rights
حقوق بشر
Hoquq-e bashar
Civil liberties
آزادیهای مدنی
Azadi-haye madani
Freedom of speech
آزادی بیان
Azadi-ye bayan
Freedom of religion
آزادی دین
Azadi-ye din
Freedom of assembly
آزادی تجمع
Azadi-ye tajammo'
Freedom of the press
آزادی مطبوعات
Azadi-ye matbu'at
The right to privacy
حق حریم خصوصی
Haqq-e harim-e khosusi
The right to a fair trial
حق محاکمه عادلانه
Haqq-e mohakemeh-ye adelaneh
Protection against unreasonable search and seizure
حمایت در برابر تفتیش و توقیف غیرمنطقی
Hemayat dar barabar-e taftish va towqif-e gheyr-e manteqi
Every person has inherent dignity and worth
هر انسانی دارای کرامت و ارزش ذاتی است
Har ensani daraye keramat va arzesh-e zati ast
Rights are not granted by government, they are inherent
حقوق توسط حکومت اعطا نمیشود، آنها ذاتی هستند
Hoquq tavasot-e hokumat e'ta nemishavad, an-ha zati hastand
§3.5 — Transparency and Accountability
شفافیت و پاسخگوییEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Transparency
شفافیت
Shafafiyat
Accountability
پاسخگویی / مسئولیتپذیری
Pasokh-guyi / Mas'uliyat-paziri
Government officials must be held accountable
مقامات دولتی باید پاسخگو باشند
Maqamat-e dowlati bayad pasokh-gu bashand
Public records should be accessible to citizens
اسناد عمومی باید در دسترس شهروندان باشد
Asnad-e omumi bayad dar dastres-e shahrvandan bashad
Freedom of information
آزادی اطلاعات
Azadi-ye ettela'at
Whistleblower protection
حمایت از افشاگران
Hemayat az afsha-garan
An independent press serves as a watchdog
مطبوعات مستقل نقش نظارتی دارند
Matbu'at-e mostaqel naqsh-e nezarati darand
Anti-corruption measures
اقدامات ضد فساد
Eqdamat-e zedd-e fasad
Audit and oversight mechanisms
مکانیزمهای حسابرسی و نظارت
Mekanizm-haye hesab-rasi va nezarat
Sunshine is the best disinfectant
Louis Brandeis — on transparency
نور آفتاب بهترین ضدعفونیکننده است
Nur-e aftab behtarin zedd-e ofuni-konandeh ast
§3.6 — Federalism and Decentralization
فدرالیسم و عدم تمرکزEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Federalism
فدرالیسم
Federalism
Central government
حکومت مرکزی
Hokumat-e markazi
Local government
حکومت محلی
Hokumat-e mahalli
Decentralization
تمرکززدایی / عدم تمرکز
Tamarkoz-zodayi / Adam-e tamarkoz
Power is shared between national and regional governments
قدرت بین دولت ملی و دولتهای منطقهای تقسیم میشود
Qodrat beyn-e dowlat-e melli va dowlat-haye mantaqeh-i taqsim mishavad
Subsidiarity means decisions are made at the lowest competent level
اصل تفریط یعنی تصمیمات در پایینترین سطح شایسته گرفته میشود
Asl-e tafrit ya'ni tasmim-at dar pa'in-tarin sath-e shayesteh gerefteh mishavad
State rights
حقوق ایالتی
Hoquq-e iyalati
Municipal governance
حکمرانی شهری
Hokm-rani-ye shahri
Local autonomy strengthens democratic participation
خودمختاری محلی مشارکت دموکراتیک را تقویت میکند
Khod-mokhtari-ye mahalli mosharekat-e demokratik ra taqviyat mikonad
§3.7 — The Social Contract
قرارداد اجتماعیEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Social contract
قرارداد اجتماعی
Qarar-dad-e ejtema'i
Citizens agree to obey laws in exchange for protection
شهروندان موافقت میکنند که در ازای حمایت از قوانین اطاعت کنند
Shahrvandan movafeghat mikonand ke dar azay-e hemayat az qavanin eta'at konand
Legitimate government derives from the consent of the people
حکومت مشروع از رضایت مردم ناشی میشود
Hokumat-e mashru' az rezayat-e mardom nashi mishavad
The government must serve the public interest
حکومت باید در خدمت منافع عمومی باشد
Hokumat bayad dar khedmat-e manafe'-e omumi bashad
When a government violates the social contract, the people may alter it
وقتی حکومت قرارداد اجتماعی را نقض میکند، مردم میتوانند آن را تغییر دهند
Vaqti hokumat qarar-dad-e ejtema'i ra naqz mikonad, mardom mitavanand an ra taghyir dahand
Natural rights exist before government
حقوق طبیعی پیش از حکومت وجود دارد
Hoquq-e tabi'i pish az hokumat vojud darad
John Locke argued for life, liberty, and property
جان لاک از حیات، آزادی و مالکیت دفاع کرد
Jan Lak az hayat, azadi va malekiyat defa' kard
Thomas Hobbes described life without government as nasty, brutish, and short
توماس هابز زندگی بدون حکومت را زشت، وحشیانه و کوتاه توصیف کرد
Tomas Habz zendegi-ye bedun-e hokumat ra zesht, vahshiyaneh va kutah towsif kard
Rousseau believed sovereignty belongs to the general will
روسو معتقد بود حاکمیت متعلق به اراده عمومی است
Russo mo'taqed bud hakemiyat mota'alleq be eradeh-ye omumi ast
§3.8 — Constitutionalism
مشروطهخواهیEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Constitutionalism
مشروطهخواهی / قانونگرایی
Mashruteh-khahi / Qanun-gerayi
A constitution is the supreme law of the land
قانون اساسی عالیترین قانون سرزمین است
Qanun-e asasi alitarin qanun-e sarzamin ast
Constitutional amendment
اصلاحیه قانون اساسی
Eslahiyeh-ye qanun-e asasi
The constitution limits government power
قانون اساسی قدرت حکومت را محدود میکند
Qanun-e asasi qodrat-e hokumat ra mahdud mikonad
Written versus unwritten constitutions
قوانین اساسی مکتوب در مقابل نامکتوب
Qavanin-e asasi-ye maktub dar moqabel-e na-maktub
A bill of rights enumerates fundamental freedoms
منشور حقوق آزادیهای اساسی را برمیشمارد
Manshur-e hoquq azadi-haye asasi ra bar-mishemarad
Constitutional review ensures laws conform to the constitution
بازبینی قانون اساسی تضمین میکند که قوانین با قانون اساسی مطابقت دارند
Baz-bini-ye qanun-e asasi tazmin mikonad ke qavanin ba qanun-e asasi motabeqat darand
Rigid constitutions are hard to amend
قوانین اساسی سخت به سختی اصلاح میشوند
Qavanin-e asasi-ye sakht be sakhti eslah mishavand
Flexible constitutions can be changed through ordinary legislation
قوانین اساسی انعطافپذیر با قوانین عادی قابل تغییرند
Qavanin-e asasi-ye en'etaf-pazir ba qavanin-e adi qabel-e taghyirand
§3.9 — Civic Participation
مشارکت مدنیEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Civic participation
مشارکت مدنی
Mosharekat-e madani
Voting is both a right and a responsibility
رأی دادن هم حق و هم مسئولیت است
Ra'y dadan ham haqq va ham mas'uliyat ast
Citizen engagement
مشارکت شهروندی
Mosharekat-e shahrvandi
Public debate and discourse
مناظره و گفتمان عمومی
Monazareh va gofteman-e omumi
Petition the government
عریضه به حکومت
Arizeh be hokumat
Civil society organizations
سازمانهای جامعه مدنی
Sazman-haye jame'eh-ye madani
Community involvement strengthens democracy
مشارکت جامعه دموکراسی را تقویت میکند
Mosharekat-e jame'eh demokrasi ra taqviyat mikonad
An informed citizenry is essential for self-governance
شهروندان آگاه برای خودحکومتی ضروری هستند
Shahrvandan-e agah baraye khod-hokumati zaruri hastand
§3.10 — Equality and Non-Discrimination
برابری و عدم تبعیضEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Equality before the law
برابری در برابر قانون
Barabari dar barabar-e qanun
Non-discrimination
عدم تبعیض
Adam-e tab'iz
Gender equality
برابری جنسیتی
Barabari-ye jensiyati
Racial equality
برابری نژادی
Barabari-ye nezhadi
Religious tolerance
تحمل مذهبی / تساهل دینی
Tahamol-e mazhabi / Tasahol-e dini
Everyone deserves equal opportunity
همه سزاوار فرصت برابر هستند
Hame sezavar-e forsat-e barabar hastand
Affirmative action aims to correct historical injustice
اقدام مثبت با هدف اصلاح بیعدالتی تاریخی انجام میشود
Eqdam-e mosbat ba hadaf-e eslah-e bi-edalati-ye tarikhi anjam mishavad
Inclusive governance means all voices are heard
حکمرانی فراگیر یعنی صدای همه شنیده میشود
Hokm-rani-ye faragir ya'ni sedaye hame shenideh mishavad
Diversity is a source of strength, not a weakness
تنوع منبع قدرت است، نه ضعف
Tanavvo' manba'-e qodrat ast, na za'f
§3.11 — Peace and Security
صلح و امنیتEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Peace
صلح
Solh
Security
امنیت
Amniyat
National defense
دفاع ملی
Defa'-e melli
Domestic tranquility
آرامش داخلی
Aramesh-e dakheli
The military must be under civilian control
ارتش باید تحت کنترل غیرنظامیان باشد
Artesh bayad taht-e kontrol-e gheyr-e nezamiyan bashad
Conflict resolution through dialogue
حل اختلاف از طریق گفتگو
Hall-e ekhtelaf az tariq-e goftegu
Diplomacy is preferred over war
دیپلماسی بر جنگ ارجحیت دارد
Diplomasi bar jang arjahiyat darad
A monopoly on the legitimate use of force
Max Weber's definition of the state
انحصار استفاده مشروع از زور
Enhesar-e estefadeh-ye mashru' az zur
Human security includes economic and social well-being
امنیت انسانی شامل رفاه اقتصادی و اجتماعی است
Amniyat-e ensani shamel-e refah-e eqtesadi va ejtema'i ast
§3.12 — Justice and the Court System
عدالت و نظام دادگاهیEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Justice
عدالت
Edalat
The court system
نظام دادگاهی
Nezam-e dadgahi
A trial by jury
محاکمه توسط هیئت منصفه
Mohakemeh tavasot-e hey'at-e monsefeh
The presumption of innocence
اصل برائت
Asl-e bara'at
The right to legal counsel
حق وکیل
Haqq-e vakil
Supreme court
دیوان عالی
Divan-e ali
Appellate court
دادگاه تجدیدنظر
Dadgah-e tajdid-e nazar
Restorative justice focuses on repair rather than punishment
عدالت ترمیمی بر بازسازی تمرکز دارد نه مجازات
Edalat-e tarmimi bar bazsazi tamarkoz darad na mojazat
A fair and impartial judge
قاضی عادل و بیطرف
Qazi-ye adel va bi-taraf
Justice delayed is justice denied
عدالت با تأخیر، عدالت نفی شده است
Edalat ba ta'khir, edalat-e nafi shodeh ast
§3.13 — Economic Governance
حکمرانی اقتصادیEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Economic governance
حکمرانی اقتصادی
Hokm-rani-ye eqtesadi
Fiscal responsibility
مسئولیت مالی
Mas'uliyat-e mali
Public finance
مالیه عمومی
Maliyeh-ye omumi
Taxation
مالیات
Maliyat
The budget must be transparent and publicly debated
بودجه باید شفاف و عمومی بحث شود
Budjeh bayad shafaf va omumi bahs shavad
A central bank manages monetary policy
بانک مرکزی سیاست پولی را مدیریت میکند
Bank-e markazi siyasat-e puli ra modiriyat mikonad
Property rights
حقوق مالکیت
Hoquq-e malekiyat
Free and fair trade
تجارت آزاد و عادلانه
Tejarat-e azad va adelaneh
Social welfare programs
برنامههای رفاه اجتماعی
Barnameh-haye refah-e ejtema'i
A strong economy requires good governance
اقتصاد قوی نیازمند حکمرانی خوب است
Eqtesad-e qavi niyazmand-e hokm-rani-ye khub ast
§3.14 — Environmental Stewardship
نظارت محیط زیستیEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Environmental protection
حفاظت از محیط زیست
Hefazat az mohit-e zist
Sustainable development
توسعه پایدار
Towse'eh-ye paydar
Natural resources belong to the people
منابع طبیعی متعلق به مردم است
Manabe'-e tabi'i mota'alleq be mardom ast
Climate change is a governance challenge
تغییرات اقلیمی یک چالش حکمرانی است
Taghyirat-e eqlimi yek chalesh-e hokm-rani ast
Future generations have rights too
نسلهای آینده هم حقوق دارند
Nasl-haye ayandeh ham hoquq darand
Clean air and water are basic rights
هوا و آب پاک حقوق اساسی هستند
Hava va ab-e pak hoquq-e asasi hastand
Environmental law
قانون محیط زیست
Qanun-e mohit-e zist
The precautionary principle
اصل احتیاط
Asl-e ehtiyat
§3.15 — International Cooperation
همکاری بینالمللیEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
International cooperation
همکاری بینالمللی
Hamkari-ye beyn-ol-melali
International law
حقوق بینالملل
Hoquq-e beyn-ol-melal
The United Nations
سازمان ملل متحد
Sazman-e Melal-e Mottahed
Treaties and agreements
معاهدات و توافقنامهها
Mo'ahedat va tavafoq-nameh-ha
Diplomacy
دیپلماسی
Diplomasi
Sovereignty must be balanced with international obligations
حاکمیت باید با تعهدات بینالمللی متعادل شود
Hakemiyat bayad ba ta'ahhodat-e beyn-ol-melali mota'adel shavad
Humanitarian aid
کمکهای بشردوستانه
Komak-haye bashar-dustaneh
Global governance addresses problems no single nation can solve
حکمرانی جهانی مشکلاتی را حل میکند که هیچ ملت واحدی نمیتواند
Hokm-rani-ye jahani moshkelati ra hall mikonad ke hich mellat-e vahedi nemitavanad
§3.16 — Anti-Corruption and Ethics
مبارزه با فساد و اخلاقEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Corruption
فساد
Fasad
Bribery
رشوه
Reshveh
Nepotism
نپوتیسم / خویشاوندسالاری
Nepotism / Khishavand-salari
Embezzlement
اختلاس
Ekhtelas
Conflict of interest
تعارض منافع
Ta'aroz-e manafe'
Ethics in government
اخلاق در حکومت
Akhlaq dar hokumat
Public servants must act in the public interest
خدمتگزاران عمومی باید در جهت منافع عمومی عمل کنند
Khedmatgozaran-e omumi bayad dar jahat-e manafe'-e omumi amal konand
An integrity commission investigates misconduct
کمیسیون صداقت تخلفات را بررسی میکند
Komisyon-e sedaqat takhalofat ra barresi mikonad
Good governance begins with ethical leadership
حکمرانی خوب با رهبری اخلاقی آغاز میشود
Hokm-rani-ye khub ba rahbari-ye akhlaqi aghaz mishavad
§3.17 — Governance Vocabulary
واژهنامه حکمرانیEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Governance
حکمرانی
Hokm-rani
Government
حکومت / دولت
Hokumat / Dowlat
Constitution
قانون اساسی
Qanun-e asasi
Parliament
مجلس
Majles
President
رئیسجمهور
Ra'is-jomhur
Prime Minister
نخستوزیر
Nokhost-vazir
Citizen
شهروند
Shahrvand
Sovereignty
حاکمیت
Hakemiyat
Democracy
دموکراسی
Demokrasi
Republic
جمهوری
Jomhuri
Legislation
قانونگذاری
Qanun-gozari
Regulation
مقررات
Moqarrarat
Policy
سیاست
Siyasat
Public interest
منافع عمومی
Manafe'-e omumi
Good governance
حکمرانی خوب
Hokm-rani-ye khub