Universal Declaration of Human Rights
اعلامیه جهانی حقوق بشر
The 1948 declaration establishing fundamental rights for all people worldwide
§13.1 — Historical Context
زمینه تاریخیEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
World War II caused unprecedented destruction and loss of life
جنگ جهانی دوم ویرانی و تلفات بیسابقهای به بار آورد
Jang-e jahani-ye dovvom virani va talafat-e bisabeqeh-i be bar avard
The Holocaust shocked the world's conscience
هولوکاست وجدان جهان را تکان داد
Holokast vejdan-e jahan ra tekan dad
The United Nations was founded in 1945 to prevent future wars
سازمان ملل متحد در ۱۹۴۵ برای جلوگیری از جنگهای آینده تأسیس شد
Sazman-e Melal-e Mottahed dar 1945 baraye jelugiri az jang-haye ayandeh ta'sis shod
The need for universal human rights became urgent
نیاز به حقوق بشر جهانی فوری شد
Niaz be hoguq-e bashar-e jahani furi shod
Eleanor Roosevelt chaired the drafting committee
الینور روزولت ریاست کمیته تدوین را برعهده داشت
Eleanor Roosevelt riasat-e komiteh-ye tadvin ra bar-ohdeh dasht
Delegates from many nations and cultures contributed
نمایندگانی از ملتها و فرهنگهای بسیاری مشارکت کردند
Namayandegani az mellat-ha va farhang-haye besyari mosharekat kardand
The declaration was adopted on December 10, 1948
اعلامیه در ۱۰ دسامبر ۱۹۴۸ تصویب شد
E'lamiyeh dar 10 desambar 1948 tasvib shod
Forty-eight nations voted in favor, none against
چهل و هشت کشور موافق رأی دادند، هیچکدام مخالف
Chehel-o-hasht keshvar movafeg ra'y dadand, hich kodam mokhalef
§13.2 — Civil and Political Rights (Articles 1-21)
حقوق مدنی و سیاسی (مواد ۱ تا ۲۱)English
فارسی (Farsi)
Pronunciation
All human beings are born free and equal in dignity and rights
تمام انسانها آزاد به دنیا میآیند و در حقوق و حیثیت برابرند
Tamam ensan-ha azad be donya mi-ayand va dar hoguq va heysiat barabarand
Everyone is entitled to these rights without discrimination
همه بدون تبعیض حق برخورداری از این حقوق را دارند
Hameh bedun-e tab'iz haqq-e barkhor-dari az in hoguq ra darand
Everyone has the right to life, liberty, and security
هرکسی حق زندگی، آزادی و امنیت را دارد
Har kasi haqq-e zendegi, azadi va amniat ra darad
No one shall be held in slavery or servitude
هیچکس نباید در بردگی یا بندگی نگه داشته شود
Hich kas nabayad dar bardegi ya bandegi negah dashteh shavad
No one shall be subjected to torture or cruel treatment
هیچکس نباید شکنجه یا رفتار ظالمانه تحمل کند
Hich kas nabayad shekanjeh ya raftar-e zalemaneh tahamol konad
Everyone has the right to recognition as a person before the law
هرکسی حق دارد در مقابل قانون به عنوان شخص شناخته شود
Har kasi haqq darad dar moqabel-e qanun be onvan-e shakhs shenakhteh shavad
All are equal before the law
همه در مقابل قانون برابرند
Hameh dar moqabel-e qanun barabarand
Everyone has the right to freedom of thought, conscience, and religion
هرکسی حق آزادی فکر، وجدان و دین را دارد
Har kasi haqq-e azadi-ye fekr, vejdan va din ra darad
Everyone has the right to freedom of opinion and expression
هرکسی حق آزادی عقیده و بیان را دارد
Har kasi haqq-e azadi-ye aqideh va bayan ra darad
Everyone has the right to take part in government
هرکسی حق مشارکت در حکومت را دارد
Har kasi haqq-e mosharekat dar hokumat ra darad
§13.3 — Economic, Social, and Cultural Rights (Articles 22-27)
حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی (مواد ۲۲ تا ۲۷)English
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Everyone has the right to social security
هرکسی حق تأمین اجتماعی دارد
Har kasi haqq-e ta'min-e ejtema'i darad
Everyone has the right to work and to free choice of employment
هرکسی حق کار و انتخاب آزاد شغل را دارد
Har kasi haqq-e kar va entekhab-e azad-e shogl ra darad
Everyone has the right to equal pay for equal work
هرکسی حق دستمزد برابر در ازای کار برابر را دارد
Har kasi haqq-e dast-mozd-e barabar dar azay-e kar-e barabar ra darad
Everyone has the right to rest and leisure
هرکسی حق استراحت و فراغت را دارد
Har kasi haqq-e esterahat va faraghat ra darad
Everyone has the right to a standard of living adequate for health
هرکسی حق سطح زندگی مناسب برای سلامت را دارد
Har kasi haqq-e sath-e zendegi-ye monaseb baraye salamat ra darad
Motherhood and childhood are entitled to special care
مادری و کودکی حق مراقبت ویژه دارند
Madari va kudaki haqq-e moraqebat-e vizheh darand
Everyone has the right to education
هرکسی حق آموزش دارد
Har kasi haqq-e amuzesh darad
Education shall be free at least in the elementary stages
آموزش باید حداقل در مراحل ابتدایی رایگان باشد
Amuzesh bayad hadaqal dar marahel-e ebtedayi raygan bashad
Everyone has the right to participate in cultural life
هرکسی حق شرکت در زندگی فرهنگی را دارد
Har kasi haqq-e sherkat dar zendegi-ye farhangi ra darad
Everyone has the right to the protection of scientific interests
هرکسی حق حفاظت از منافع علمی را دارد
Har kasi haqq-e hefazat az manafe'-e elmi ra darad
§13.4 — Duties and Limitations (Articles 28-30)
وظایف و محدودیتها (مواد ۲۸ تا ۳۰)English
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Everyone is entitled to a social and international order
هرکسی حق نظم اجتماعی و بینالمللی را دارد
Har kasi haqq-e nazm-e ejtema'i va beyn-ol-melali ra darad
Everyone has duties to the community
هرکسی در برابر جامعه وظایفی دارد
Har kasi dar barabar-e jame'eh vazayefi darad
Rights may be limited only to respect the rights of others
حقوق فقط برای احترام به حقوق دیگران قابل محدود شدن است
Hoguq faqat baraye ehteram be hoguq-e digaran qabel-e mahdud shodan ast
No state may destroy the rights in this declaration
هیچ دولتی نمیتواند حقوق این اعلامیه را نابود کند
Hich dolati nemitavanad hoguq-e in e'lamiyeh ra nabud konad
These rights are inalienable and universal
این حقوق سلبناپذیر و جهانشمول هستند
In hoguq salb-napazir va jahan-shomul hastand
§13.5 — Impact and Enforcement
تأثیر و اجراEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
The UDHR inspired over 80 international treaties
اعلامیه جهانی حقوق بشر الهامبخش بیش از ۸۰ معاهده بینالمللی شد
E'lamiyeh-ye jahani-ye hoguq-e bashar elham-bakhsh-e bish az 80 mo'ahedeh-ye beyn-ol-melali shod
Many national constitutions incorporate its principles
بسیاری از قوانین اساسی ملی اصول آن را گنجاندهاند
Besyari az qavanin-e asasi-ye melli osul-e an ra gonjanideh-and
The International Covenant on Civil and Political Rights expanded it
میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی آن را گسترش داد
Misaq-e beyn-ol-melali-ye hoguq-e madani va siyasi an ra gostaresh dad
Human rights courts enforce these principles regionally
دادگاههای حقوق بشر این اصول را به صورت منطقهای اجرا میکنند
Dadgah-haye hoguq-e bashar in osul ra be surat-e mantaqeh-i ejra mikonand
Non-governmental organizations monitor compliance
سازمانهای غیردولتی بر رعایت نظارت میکنند
Sazman-haye gheyr-e dolati bar re'ayat nezarat mikonand
December 10 is celebrated as International Human Rights Day
۱۰ دسامبر به عنوان روز جهانی حقوق بشر گرامی داشته میشود
10 desambar be onvan-e ruz-e jahani-ye hoguq-e bashar gerami dashteh mishavad
The declaration has been translated into over 500 languages
اعلامیه به بیش از ۵۰۰ زبان ترجمه شده است
E'lamiyeh be bish az 500 zaban tarjomeh shodeh ast
§13.6 — Challenges and Criticisms
چالشها و انتقادهاEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Some nations still violate basic human rights
برخی کشورها هنوز حقوق اساسی بشر را نقض میکنند
Barkhi keshvar-ha hanuz hoguq-e asasi-ye bashar ra naqz mikonand
Cultural relativism challenges universal application
نسبیت فرهنگی اعمال جهانی را به چالش میکشد
Nesbiyat-e farhangi e'mal-e jahani ra be chalesh mikeshad
Enforcement mechanisms remain weak
سازوکارهای اجرایی ضعیف باقی ماندهاند
Saz-o-kar-haye ejrayi za'if baqi mandeh-and
Economic rights are harder to enforce than political rights
اجرای حقوق اقتصادی دشوارتر از حقوق سیاسی است
Ejraye hoguq-e eqtesadi doshvar-tar az hoguq-e siyasi ast
New challenges include digital privacy and climate change
چالشهای جدید شامل حریم خصوصی دیجیتال و تغییرات اقلیمی است
Chalesh-haye jadid shamel-e harim-e khosusi-ye dijital va taghyirat-e eqlimi ast
The declaration is aspirational, not legally binding
اعلامیه آرمانی است، نه الزامآور قانونی
E'lamiyeh armani ast, na elzam-avar-e qanuni
§13.7 — UDHR Vocabulary
واژهنامه حقوق بشرEnglish
فارسی (Farsi)
Pronunciation
Human rights
حقوق بشر
Hoguq-e bashar
Dignity
حیثیت / کرامت
Heysiat / Keramat
Discrimination
تبعیض
Tab'iz
Slavery
بردگی
Bardegi
Torture
شکنجه
Shekanjeh
Asylum
پناهندگی
Panahandegi
Inalienable
سلبناپذیر
Salb-napazir
Treaty
معاهده / پیمان
Mo'ahedeh / Peyman
Covenant
میثاق
Misaq
Universal
جهانشمول
Jahan-shomul
Compliance
رعایت / انطباق
Re'ayat / Entebaaq
Ratification
تصویب / تنفیذ
Tasvib / Tanfiz
Sovereignty
حاکمیت
Hakimiyat
Aspirational
آرمانی
Armani
Non-governmental organization
سازمان غیردولتی
Sazman-e gheyr-e dolati